Guglielmo Marconi

Guglielmo Marconi
Guljelmo Markoni (Guglielmo Marconi 1874-1937) bio je italijanski inženjer, izumitelj i fizičar. Već kao mladić interesovao se za nauku i izume i često je izvodio eksperimente sa elektromagnetnim talasima. Sa 22 godine (1896) seli se u Englesku, gde je već nakon godinu dana dobio patent za primenu elektromagnetnih talasa u bežičnoj telegrafiji. Iste godine osniva kompaniju The Wireless Telegraph & Signal Company, koja 1900. godine menja ime u Marconi's Wireless Telegraph Company, a od 1963. postoji kao Marconi Company Ltd. Kompanija je posle niza promena ugašena 2006. godine. Od 1899. godine boravi u SAD gde vrši prve eksperimente sa prenosom bežičnog signala preko Atlantskog okeana. Međutim, glavni nedostatak Markonijevog sistema sastojao se u tome što primenom kratkih Hercovih talasa signali nisu mogli da se prenesu na daljinu veću od 40-50 km.
Tokom boravka u Americi, Markoni je jedan period radio kod Nikole Tesle kao tehničar, gde je imao prilike da se upozna sa izumima i tehnikom koju je koristio srpski naučnik. Tesla u to vreme intenzivno razvija svoj sistem bežičnog prenosa električne energije i dobija patente iz te oblasti. Nakon objavljivanja Teslinih rezultata, Markoni dolazi do zaključka da bi za prenos radio-talasa trebalo koristiti duže talase dobijene Teslinim sistemom. Nakon eksperimenta koji su vršeni tajno, Markoni 1901. godine uspeva da javno pošalje prvi radio-talas preko Atlantskog okeana. Poslato je slovo „S“ pomoću Morzeove azbuke, koje je putovalo 2000 milja od Kornvola u Engleskoj do Njufaundlenda u Kanadi. Kada je čuo vest o ovome, Tesla je reagovao izjavom: „Markoni je dobar momak. Neka samo nastavi. On koristi sedamnaest mojih patenata“. Zahvaljujući uspešnom prenosu signala na prekookeansku daljinu, Markoni dobija patent za prenos radio talasa, koji mu je, međutim, ubrzo bio poništen, da bi 1904. godine ponovo bio priznat.Tada započinje dugogodišnji patentni spor oko prava prvenstva na ovaj pronalazak. U istom periodu jedan od Teslinih finansijera, DŽ. P. Morgan odbija da dalje finansira Teslu i sve se više okreće Markoniju. 1907. godine Markoni pokreće komercijalnu prekookeansku radio komunikaciju između stanice u Irskoj i luke u Kanadi, a 1909. godine dobija i Nobelovu nagradu iz fizike, koju je podelio sa Karlom Ferdinandom Braunom, za dostignuća iz oblasti bežične telegrafije.
U avgustu 1915. godine Tesla podnosi tužbu protiv Markonija i njegove kompanije i sudskim putem traži zaštitu svojih prava na radio. Međutim, Tesla je u to vreme zapadao u sve veće dugove i nije mogao finansijski do kraja da iznese ceo sudski proces. Ipak, Vrhovni sud SAD je tek 1943. godine, devet meseci nakon Tesline smrti, donosi odluku o poništenju Markonijevog patenta iz 1904. godine, priznajući da najznačajniji doprinos razvoju radio tehnologije pripada Tesli. Međutim, postoje pretpostavke da je ovakva odluka doneta jer je Vlada SAD na taj način da izbegne da plati naknadu Markonijevoj kompaniji, koja je Vladu tužila za korišćenje njegovih patenata tokom Prvog svetskog rata. U svakom slučaju, Markoniju svakako pripada zasluga za prvi uspešan prenos radio-talasa na velike udaljenosti, kao i za komercijalizaciju radio komunikacije, iako sam izum ne pripada njemu.
Guljelmo Markoni doživeo je veliku slavu i počasti u rodnoj Italiji, posebno u vreme fašizma. I on se sam pridružio Fašističkoj partiji 1923. godine, a Benito Musolini ga je imenovao za predsednika Italijanske kraljevske akademije. Osim toga, Markonijeva kompanija je, zajedno sa drugim privatnim kompanijama, osnovala 1924. godine Italijansku radijsku uniju, URI (Unione radiofonica italiana), kojoj je Musolinijev režim odobrio monopol nad svim radio stanicama. Posle rata URI je postala RAI, nacionalna italijanska televizija koja i danas postoji. Markoniju je i italijanski kralj Vitorio Emanuel III odao priznanje dodelivši mu 1929. godine titulu markiza. Markoni je umro 1937. godine i tom prilikom su mu sve radio stanice širom sveta odale počast dvominutnim ćutanjem.
Back to top